નાના પ્રિઝમ કોણ માટે,લઘુત્તમ વિચલન કોણનું સૂત્ર ${D_m} = A({n_{21}} - 1)$ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રિઝમ માટે,વિચલન કોણ $D$ નું સૂત્ર $D = i + e - A$ છે,જ્યાં $A$ એ પ્રિઝમ કોણ છે,$i$ એ આપાતકોણ છે અને $e$ એ નિર્ગમન કોણ છે.
લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં,$i = e$ અને $r_1 = r_2 = r = A/2$ થાય છે.
પ્રથમ સપાટી પર સ્નેલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$n_1 \sin i = n_2 \sin r_1$.
નાના પ્રિઝમ કોણ માટે,$i$ અને $r_1$ ખૂબ નાના હોવાથી,$\sin i \approx i$ અને $\sin r_1 \approx r_1$ લઈ શકાય.
તેથી,$n_1 i = n_2 r_1$,જેનો અર્થ છે કે $i = (n_2/n_1) r_1 = n_{21} (A/2)$.
વિચલનના સૂત્રમાં $i = e$ મૂકતા: $D_m = i + i - A = 2i - A$.
હવે $i = n_{21} (A/2)$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $D_m = 2(n_{21} \cdot A/2) - A$.
સાદુરૂપ આપતા,આપણને $D_m = n_{21} A - A = A(n_{21} - 1)$ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

એક પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક $\mu = 1.5$ અને પ્રિઝમકોણ $30^\circ$ છે. જો એક કિરણ એક સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય,તો તેનું વિચલન શોધો. (આપેલ છે: $\sin(48^\circ 36') = 0.75$)

Difficult
View Solution

પ્રિઝમને લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં મૂકવાથી,વર્ણપટની છબીઓ:

એક કિરણ નાના ખૂણાવાળા પ્રિઝમ (પ્રિઝમનો ખૂણો $A$ છે) ની એક સપાટી પર $i$ આપાતકોણે આપાત થાય છે અને સામેની સપાટીમાંથી લંબરૂપે બહાર નીકળે છે. જો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\mu$ હોય,તો આપાતકોણ લગભગ કેટલો હશે?

કાચનો વક્રીભવનાંક લાલ પ્રકાશ માટે $1.520$ અને વાદળી પ્રકાશ માટે $1.525$ છે. ધારો કે $D_1$ અને $D_2$ એ આ કાચના પ્રિઝમમાં અનુક્રમે લાલ અને વાદળી પ્રકાશ માટે લઘુત્તમ વિચલનકોણ છે. તો,

એકવર્ણી પ્રકાશનો કિરણપુંજ એક સમબાજુ પ્રિઝમની એક સપાટી પર $i = 50^{\circ}$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. જો નિર્ગમન કોણ $e = 40^{\circ}$ હોય,તો લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_m$ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo